احمد على خان وزيرى

25

جغرافياى بلوچستان ( فارسى )

[ 86 ] و باقلا و شلتوك است و اين رود موسوم به رود هيچان است و آب نخيلات و مزروعات گه از همين رود است كه هوايش در كمال حرارت . گندم و جو آنجا روز عيد نوروز درو مىشود . آبش خوشگوار است . محصول آنجا گندم و جو و برنج و باقلا و ذرّت و ماش و كنجد است . سالى سه كرور از اين اجناس از گه عمل مىآيد و سالى دو كرور خرما و سالى معادل يك هزار من ابريشم عمل مىآيد . [ 87 ] و اگر بزرگى سه سال اهتمام نمايد ، قابل پنجاه هزار من ابريشم است . و از اين اجناسى كه قلمى شده ، اگر شخص با كفايت بخواهد ، قابل بيست مقابل آنچه حال عمل مىآيد ، مىباشد . زيرا كه آب رود هيچان بسيار و زمين مرغوب هر قدر بخواهند ، ممكن است . درخت مركّبات بسيار دارد . محصولات آنجا هرچه مصرف اهل ولايت مىرسد و بقيّه از خرما و شلتوك و گندم و پنبه و ابريشم به بندر [ 88 ] چابهار و گوادر و جدكال و كوچه و دشتيارى مىرود و فروخته مىشود . شغل مردم آنجا فلاحى و جولاهى است و عدد نفوس آنها هفت هزار نفر است . مرد جنگى كم دارد . بيشتر مردم آنجا زارع و جولاه و كاسب مىباشند . قرار ماليات آنها از مزروعات ده من ، دو من از خرما ده من ، سه من و از اهل آنجا كرباسى و نقدى هم مىگيرند و در رودخانهء آنجا گراز بسيار است كه فلاحين و زارعين از كثرت و خرابى گراز به ستوه مىآيند و همواره شاكى مىباشند . آهو در صحراى آنجا مىباشد و حيوان باركش آنها خر و شتر است . مردم آنجا قبل ، بسيار با دولت و ثروت بودند « 1 » [ 89 ] حالا به دولت و مكنت سابق نيستند . لكن هنوز هم از باقى رعاياى بلوچستان ، اكثر مالا هستند . از گه هجده فرسخ مىرود بندر طيس . تمام شد عرض بلوچستان تابع كرمان . جدكال [ 90 ] جدكال « 2 » و كوچه « 3 » و دشتيارى « 4 » در زير حكم حاكم بلوچستان نيست . گاهى

--> ( 1 ) . متن : كردند . ( 2 ) . جدكال : به فتح جيم و سكون دال و كاف فارسى با الف كشيده و سكون لام . ( 3 ) . كوچه : مثل موزه . ( 4 ) . دشتيارى : مثل دستبازى .